Σάββατο, 2 Απριλίου 2011


Απελευθερωτική Γερμανικής Κατοχής Οργάνωση Νέων
( Α.Γ.Κ.Ο.Ν. ή Α.Γ.Κ.Ω.Ν.)

Ήταν αντιστασιακή οργάνωση νέων που ιδρύθηκε στην Αθήνα τον Ιούλιο 1941 κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής. Αρχηγός και εμπνευστής της οργάνωσης υπήρξε ο 28άχρονος δικηγόρος Σπυρίδων Γραμμένος. Ως έμβλημα είχε τις φράσεις : "...μητρός τε και πατρός και των άλλων προγόνων απάντων τιμιώτερον έστιν η πατρίς ..." (Πλάτων - Κρίτων 51a).
Τον σκληρό πυρήνα της οργάνωσης απετέλεσαν οι βετεράνοι του πόλεμου 1940 - 1941 τέσσερις Κερκυραίοι αδελφοί που γεννήθηκαν στην Ζάκυνθο : Σπυρίδωνας, Γεώργιος, Νικόλαος και Διονύσιος Γραμμένος, καθώς και οι :
Κ. Μπούρας, Σ. Κουβάς, Α, Λέτσος και Θ. Καραϊνδρος. Τα πρώτα μέλη στρατολογήθηκαν ανάμεσα σε φοιτητές, πρώην συμπολεμιστές και νεαρούς στρατιωτικούς και αστυνομικούς. Έδρα στρατολόγησης υπήρξε το κατάστημα του Διονυσίου Γραμμένου στην συμβολή των οδών Ψαρών και Δεληγιάννη. Αργότερα οι αδελφοί Γραμμένου μεταπήδησαν στην πολυπληθέστερη και καλύτερα στελεχωμένη Οργάνωση Ε.Δ.Ε.Σ., αφού πρώτα συνεργάσθηκαν με άλλες νεώτερες οργανώσεις, όπως η «ΜΙΔΑΣ 614» του Στρατηγού Γιάννη Τσιγάντε που αποτελείτο από πατριώτες που είχαν εκπαιδευτεί στη Μέση Ανατολή, αστυνομικούς, στρατιωτικούς και το δικηγόρο, πρώην αστυνομικό και μάλλον συμφοιτητή του Σπύρου Γραμμένου στη νομική σχολή Κώστα Μπούρα, ο οποίος προδομένος (όπως αργότερα τον Αύγουστο 1944 και ο Σ. Γραμμένος) από το Βασάτη παραδόθηκε στους Γερμανούς και αφού βασανίσθηκε, εκτελέσθηκε στις 19.6.1943 στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Ο Σπυρίδων Γραμμένος πέθανε στα χέρια των Γερμανών την 11η Αυγούστου 1944 στη Ζάκυνθο σε ηλικία 31 ετών. Λίγες ημέρες πριν (1η Ιουλίου 1944) είχε βασανισθεί και εκτελεστεί στο Χαϊδάρι ο 28άχρονος αδελφός του Γεώργιος Γραμμένος μαζί με τα άλλα μέλη της οργάνωσης Χρήστο Γραμμένο, Σπύρο Φιλιππάτο, Κώστα και Παναγιώτη Καρατζέλη και τον 17άχρονο Δημήτρη Ξαγοράρη,
Μετά τον πόλεμο ο Βασάτης καταδικάσθηκε σε «ισόβια». Στη Ζάκυνθο για τη δολοφονία του Σπύρου Γραμμένου και άλλες δολοφονίες πατριωτών, δικάσθηκαν από παρόμοια δικαστήρια οι: Ι. Κούτσης, Π. Μποζίνης, Α. Κωστής, Δ. Κάπαρης, Ε. Βλασσόπουλος, Α. Μποζίνης, Β. Παπαδάτος, Ε. Μπελογιάννης και Α. Γιατράς, όπου άλλοι καταδικάσθηκαν σε θάνατο και άλλοι φυλακίσθηκαν.